F111 · Mimari Tasarım I
MİM 121 Mimari Tasarım I
Bir önceki yılın Studio UN-BOX deneyimi, 2022–23 güzünde dört grubun birlikte yürüttüğü ortak bir programa dönüştü. Stüdyo, GTÜ Lab F111'de haftada iki gün çalıştı ve “hub” kavramı etrafında kuruldu: kinetik bir yüzeyden “çerçeve mekân”, doğadan bir türün eylemlerinden “akışkan mekân” ve bu türle yazılan bir öyküden “durum mekânı”.
Modüllerin arasına çapraz okumalar (eş zamanlı iki metnin stüdyoda tartışılıp “duyumsal harita”ya dönüştüğü oturumlar), İPA'da çapraz konuşmalar ve çapraz geziler yerleştirildi. Ara kritikler ve final kolokyumu davetli jüriyle yapıldı; öğrenciler dönemi kitapçıklar ve süreç videolarıyla teslim etti.
F111 adı üzerine
Stüdyonun adı, Metapolis Dictionary of Advanced Architecture’daki “F111” maddesine gönderme yapar. Madde, radara görünmeyen uçakların tasarımındaki keskin bir yön değişimini anlatır. İlk sürüm vatoza benzer: kenarsız, kıvrımlı, sürekli bir gövde; spline’ın egemen olduğu bir biçim. İkinci sürüm bunun tam tersidir: dik açılarla kurulmuş, kırıklı, keskin kenarlı bir profil; gönyenin egemen olduğu bir biçim. İkisi de aynı amaca, radara yakalanmamaya hizmet eder.
Buradan çıkan sonuç şudur: biçim ne işlevi ne de strüktürü, stratejiyi izler. Bu yüzden madde kamuflaj, form, biçimsizlik, strateji ve taktik kavramlarına bağlanır. F111’de biçimi baştan bir işleve ya da taşıyıcı sisteme bağlamadık; biçimin durumun içinden, bir strateji olarak doğmasına alan açtık.
The studio takes its name from the entry “F111” in the Metapolis Dictionary of Advanced Architecture. The entry describes a radical change of direction in the design of invisible aircraft. The first version resembled a stingray: edgeless, curving and continuous, a form ruled by the spline. The second was its opposite: a right-angled, jagged, sharp-edged profile ruled by the set square. Both served the same purpose, to avoid radar detection.
The entry’s conclusion is that “the shape follows neither function, nor structure, but strategy”, which is why it links to camouflage, form, no-form, strategy and tactic. In F111 we did not tie form to a function or a structural system from the outset; we left room for it to emerge from the situation as a strategy.
kaynak Willy Müller, “F111”, Manuel Gausa vd., The Metapolis Dictionary of Advanced Architecture, Barcelona: Actar, 2003.
modüller 4
-
Modül 1 · 1. hafta
Karşılaşma — beden, mekân
Oryantasyon ve ilk karşılaşma.
-
Modül 2 · 2–4. hafta
Çerçeve mekân — Frame Hub
kavramlar süreklilik, geçişler, döngüler, katmanlaşma, düşey ve yatay çerçeveler, sınırlar
üretim kinetik yüzeyli yüzey: 20×20×20 cm milimetrik kâğıt yüzeylerden en az üç, en fazla sekizini bölerek, açarak, kesip katlayarak dokuz fazda birbirine eklemlemek; fazların video ya da GIF kaydı; kinetik çerçevelerin aksiyon olasılıklarını keşfetmek
malzeme ve teknik milimetrik kâğıt fotokopisi alınmış yüzeyler; kesmek, katlamak, aşılamak, kaydırmak, çekmek; künye, model, perspektifler, eskizler, faz fotoğraf gridi, diyagramlar, video kolajlar
okumalar Thomas P. Kasulis, “Çan Alegorisi” (1981) · Walter Murch, “Altı Kural”, Göz Kırparken (1995) · Georges Perec, Mekân Feşmekân (2017) · Esther Adrover, Deployable Structures (2015)
-
Modül 3 · 5–8. hafta
Akışkan mekân — Fluid Hub
kavramlar Möbius sarmalı, eylem ve program, fragmantasyon, zaman-mekân sekansları, eğik ve sanal düzlemler, konfigürasyon, örüntü, fraktaller
üretim akışkan yüzey: doğadan bir türün eylem parametrelerini (bakış, hareket, yön bulma, oluşma, çoğalma) belgelemek; ardından bu eylemleri biyomalzemeyle, önceki modülün “paraziti” olarak kurmak
malzeme ve teknik oyma, sıralı kesim, parçalı bağlantı, dikiş, kalıp, enjeksiyon; künye, tektonik model, fazlar arası illüstrasyon ve GIF, faz gridi, parçalı kolaj
-
Modül 4 · 9–15. hafta
Durum mekânı — Micro Hub
kavramlar fraktaller ve örüntüler, malzeme tektoniği, eylem ve mekân poetikası, doğal ve yapılı çevre, kolektif üretim
üretim beden–eylem–strüktür: kurgusal ya da sanal düzlemde “yer” sorunsalı; akışkan hub için çalışılan türle birlikte bir öykü kurmak, öykünün ölçeğini ve yerle ilişkisini konstrükte edip belgelemek
malzeme ve teknik öykü fragmanlarından kolaj, sosyal medya akışını andıran anlatım, kitapçık
okumalar Matyas Gutai, Trans Structures (2014) · Giovanni Corbellini, Bioreboot · Venedik Bienali, “Cloud Pavilion”
dönem boyunca
- 18 Ekim 2022 — çapraz gezi 1: 17. İstanbul Bienali, Beyoğlu
- 21 Ekim 2022 — teslim ve açık kritik 1 (Modül 2) — jüri: Betül Ozar, Dilara Yiğit
- 25 Ekim 2022 — çapraz konuşma 1, İPA: Esin Avcı ve Dilara Yiğit
- 15 Kasım 2022 — çapraz konuşma 2, İPA: Büşra Ağaç ve Betül Ozar
- 18 Kasım 2022 — teslim ve açık kritik 2 (Modül 3) — jüri: Betül Ozar, Esin Avcı, Dilara Yiğit
- 29 Kasım 2022 — eskiz sınavı (MT1–MT2 ortak, açık atölye): “mekânla etkileşime girme biçimi olarak durmanın halleri”
- 2 Aralık 2022 — çapraz gezi 2: Gazhane İstanbul
- 3 Ocak 2023 — final kolokyumu, GTÜ kampüs — jüri: Sercan Apaydın, Betül Ozar, Esin Avcı, Dilara Yiğit, Merve Köklü
öğrenciler 25
Ahmet Enes Dede, Asiltürk Ata Aslan, Ayşe Pınar Akan, Beste Yabar, Betül Serra Dursun, Büşra Kaya, Cansu Savaşkan, Ceyda Yolcu, Ertuğrul Öztel, Esin Utlu, İlhami Orhan, İmge Akkaya, Jasmin Rehan Sağlam, Lorin Genç, Melike Nisa Baykurt, Neslihan Şen, Nidanur Bozkurt, Nil Küçükay, Nilay Özkan, Nurseda Ünal, Pelin Sıla Yüksel, Selim Arslan, Şahin Tütüncü, Ülkü Yiğit, Yiğit Çağan Çalışkan