Askıda Koza
Tasarım Köyü İzmir 2016'daki sekiz atölyeden biri; Melodi Simay Acar ile yürüttük. Doğa gözlemiyle form, fonksiyon ve strüktür kavramlarını sorgulayıp asma-germe tekniğiyle 1:1 ölçekli kişisel "kozalar" ürettik; süreçte dijital çizim kullanılmadı. 10 öğrencinin katıldığı atölyede her katılımcı kendi kozasını çıkardı.
Tasarım Köyü İzmir, mimarlık ve tasarım öğrencilerini nüfusu azalan köylerde yerel bilgiyle buluşturan bir öğrenci buluşmasıydı; ilki 2015'te 32. Ulusal Mimarlık Öğrencileri Buluşması (UMÖB) olarak Seferihisar'da yapılmıştı. 2016'daki ikinci buluşma 27 Ağustos – 5 Eylül arasında Seferihisar'ın Turgut Köyü'nde, "X, V, T – her yerde ve hiçbir yerde" temasıyla düzenlendi. Amaç, kentin olanaklarını ve teknolojisini bir kenara bırakıp zamanın daha döngüsel aktığı bir ortamda köyün üretim ve sosyal ilişkilerini deneyimleyerek atölyelerde ve köyde kalınan süre boyunca informal bir öğrenme ve paylaşım alanı kurmaktı.
"Hepimiz kendimizi güvende hissettiğimiz mekânlar düşlemez miyiz? Kendimizi kendimiz gibi hissetmeye, düşüncelerimizi özgürce ifade etmeye ve birlikten doğan gücü yaşamaya hazır mıyız?" Atölye bu sorularla kuruldu: doğadaki hız ve zamanla oluşan biçimleri gözlemlemek (biyomimetik), form–fonksiyon ilişkisi kurmak, birleşim detaylarını incelemek ve doğadaki dengeyi irdelemek. Gerilim ve bütünsellik kavramlarıyla oluşan, bedenimizin yapısını da tarif eden tensegrity model alıştırmaları ve denge etütleri yapıldı; sonunda iplerle dengede duran askıda kozalar tasarlanıp 1:1 ölçekte uygulandı.
İlk gün köyde, ana toplanma mekânına yakın bir alan bulup atölye mekânını birlikte kurduk: rüzgâr yönü belirleme alanı, rüzgârsız alan, dinlenme alanı, depo ve tezgâh alanı, salınma alanı, toplanma alanı, düşünme ve sergi alanı. Doğa gözlemi gününde çiçeklerden arılara, cırcır böceği kozasından örümcek ağlarına, rüzgârın sesinden domuzların yollarına kadar pek çok etkileşimi inceleyerek herkesin kendi koza yorumunu kurduğu bir platform oluştu. Malzemeyi biz getirdik (halat, ip, likra kumaş, kraft kâğıdı, ahşap çubuk); "toplayıcı" bir ekip olarak yararlı atıkları da getirdik, katılımcılar çevreden ağaç parçaları topladı.
Dört günlük çalışmanın ardından herkesin kendisi için tanımladığı ölçekte, sezgilerinin ışığında tasarladığı kozalar Tasarım Köyü'nde sergilendi; atölye, tasarım bilimi ve bilim tasarımına giriş niteliğinde bir paylaşım platformuna dönüştü.
süreç: Tart, Tartış, Gözle, Topla, Tasarla, Üret, Türet
- 28 Ağustos — Tart / Tartış — teorik bilgi, beyin fırtınası (biyomimetik, hafif strüktürler, düğüm noktası, tensegrity, Frei Otto, Buckminster Fuller), yer bulma, atölye mekânını kurma
- 29 Ağustos — Gözle — doğa gözlemi, eskiz, değerlendirme
- 30 Ağustos — Topla / Tasarla — malzeme toplama, maket, tasarım
- 31 Ağustos — Üret / Türet — kişisel koza üretimi
- 1 Eylül — Üret / Türet — kişisel koza üretimi ve sergi; +1 gün deneyimleme ve tartışma
üretim
Sergide ortaya çıkan kozalardan bazıları: ağaca gerilmiş turkuaz halat ağından bir hamak-koza; çalılıkların üzerinden geçen geniş bir ip ağı; siyah ve turuncu kumaştan üçgen yelkenlerle kurulan bir gölge-koza; yeşil kumaştan, içine oturulan bir hamak; mor kumaş ve gergin iplerle askıda bir oturma kozası; mavi kumaştan, ipler üzerinde duran koni biçimli bir koza; zeytin ağaçları arasında örülmüş bir ip ağı.
sergi: Tasarım Köyü İzmir sergisi, İzmir Mimarlık Merkezi, 12–24 Mayıs 2018